H.Ü. YENİ VE TEMİZ ENERJİ AR-UY MERKEZİ

 1990’lı yılların başlarında, Hacettepe Üniversitesi Fizik Mühendisliği Bölümü’nde yeni ve temiz enerjilerle çalışan bir grup bilimci, bu konulardaki çalışmaların yaygınlaştırılması ve derinleştirilmesi amacıyla bir Araştırma-Uygulama Merkezi kurulmasının yararlı olacağında görüş birliğine vardılar. Hacettepe Üniversitesinin bu konularda ülkemizde önde gelen bir kuruluş olmasında da böyle bir Merkezin yarına inanan bu bilimciler, Rektörlüğe başvuruda bulundular. Olağan işlemlerden geçtikten sonra 1993 yılının Eylül ayında “H.Ü.Yeni ve Temiz Enerji AR-UY Merkezi (YETAM)” kuruldu. Kuruluşundan sonra bir süre Merkez’e bir yönetici atanmaması sonucu ilk yıllarında bu Merkez  etkin olarak çalışamadı. Sayın Prof. Dr. Süleyman Sağlam’ın Rektör olmasının ardından Merkeze yönetici (müdür) olarak Prof. Dr. Demir İnan atandı (1996). O yıldan bugüne YETAM çalışmalarını sürdürmektedir.

YETAM’ın yaptığı etkinlikler,

i)              Araştırma-Uygulama  çalışmaları,

ii)           Eğitim, bilgilendirme çalışmaları,

başlıkları altında özetlenebilir.

Araştırma-Uygulama ile ilgili olarak, öncelikle, Beytepe’deki “H.Ü. Güneş Evi ve Bahçesi”nin yapımının tamamlatılması ve işletime açılması belirtilebilir. Bu yapı, 1993 yılında bir H.Ü. AR-FONU projesiyle başlatılmıştı (Proje No: 9301010008). Güneş Evi, yaklaşık 100metrekareye oturan bağımsız bir binadır. Bodrumunda ısı deposu (çakıl-yatak) bulunmaktadır. Yaklaşık 1000W’lık güneş gözesi panelleri ile donatılmıştır. Bu panellerden sağlanan elektrik enerjisi, akü ve çevirgeç sistemleri aracılığı ile evin tüm elektrik gereksinimini karşılamaktadır. Evin eğimli güney cephesine yerleştirilmiş özel cam yüzeyden (Frensel mercekler) alınan güneş enerjisi ısı olarak çakıl-yatakta depolanmaktadır. Bu ısı evin kışın ısınmasında kullanılacak şekilde planlanmıştır.

H.Ü. Güneş Evi ve Bahçesi

H.Ü. Güneş Evi zemin katı

Güneş Evi ve Bahçesi, temiz-tükenmez enerjilerdeki araştırma çalışmalarının yapıldığı bir araştırma merkezi olarak çalışacak şekilde planlanmıştır.

H.Ü. Güneş Evi, ülkemizdeki üniversitelerde bir ilktir. Bir çalışma binası olarak kendi elektrik ve ısı gereksinimini güneşten sağlayan bu yapı ile, ülkemizde de kendi kendine yeterli bir yapı ilk olarak gerçekleştirilmiş bulunmaktadır. Bu yapı aynı zamanda YETAM’ın merkezidir.

AR-UY projeleri olarak H.Ü. AR-FONU’nca desteklenen üç proje daha uygulanmaya konmuştur. Bunlardan biri başarıyla bitirilmiştir (Frensel Mercekler Aracılığıyla Güneş Enerjisinin Isı Olarak Depolanmasında Veri Toplama ve İşletim Sistemi; Proje No: 0201602001).

Frensel Mercekler Aracılığıyla Güneş Enerjisinin Isı Olarak Depolanmasında Veri Toplama ve İşletim Sistemi

Diğer iki proje, “H.Ü. Beytepe Güneş Evi’ne Güneş Enerjili Isı ve Elektrik Sistemi Yapımı (Proje No: 02G034)” ve “Anadolu’daki Güneş Saatlerinin İncelenmesi, Sınıflandırılması ve Örnek Güneş Saatleri ile Üniversitemizde Bir Sergi Oluşturulması  (Proje No: 02G079)” de olanaklar çerçevesinde yürütülmektedir.

H.Ü. Beytepe Güneş Evi’ne Güneş Enerjili Isı ve Elektrik Sistemi

Bu son proje, üç ayrı daldaki Bölüm’ün katkılarıyla yürütülen -sanırız Üniversitemizde ilk kez gerçekleştirilen- bir projedir. Bu proje sonuçlandığında Türkiye’de ilk kez bir üniversitede güneş saatleri parkı oluşturulmuş olacaktır.

AR-UY projelerinden biri de “Güneş Enerjili Bisiklet” projesidir. Bu proje, Temiz Enerji Vakfı (TEMEV) ve BİSAN firması ile ortak yürütülmüş ve bir ilk-örnek bisiklet yapılmıştır. Bu proje basınca ilgiyle karşılanmış, çeşitli gazete, dergi ve tv’lerde buna yer verilmiştir (National Geographic, Hürriyet, Zaman, Kanal-D, Kanal-A, Show-tv, Kanal-7, TGRT, TRT-2).  

Güneş Enerjili Bisiklet

Gerçekleştirilen başka bir AR-UY projesi de “Güneş Enerjisi ile Su Pompalama” üzerinedir. Bu proje bir AVICENE  projesi olup, uluslararası bir projedir. Bu proje sonucunda güneş enerjisiyle bir su pompalama sistemi uygulamaya sokulmuştur; bu sistem ülkemizde tektir.

 Yukarıda belirtilenlerin dışında, üniversite olanakları ile gerçekleştirilmiş projelerden,

·        “Tükenmez Enerji Adası” tasarımı ve hesapları (1996)

·        Yapay Güneş Düzeneği tasarımı ve yapımı (1996)

·        Güneş enerjili dolaplı kurutucu tasarımı ve yapımı (1997)

·        Güneş enerjili su pompalama sistemi testleri (1997)

·        Parabolik çanak (3m) yoğunlaştırıcı tasarımı ve yapımı (1997)

·        Güneş enerjili damıtım sistemleri tasarımı ve yapımı (1998)  <

·        Güneş enerjili ocaklar (pişiriciler) tasarımı ve yapımı (1996)

·        Güneş enerjili sokak lambası tasarımı ve yapımı (2001)

gibi projeler sayılabilir.

Eğitim ve bilgilendirme çalışmaları çerçevesinde,

·        Zaman zaman Üniversitemiz dışından uzmanlar çağırılarak konuşmalar (seminer) yaptırılmıştır.

·        YETAM için bir web sayfası düzenlenmiştir.

·        Temiz-tükenmez enerjilerde bir Yüksek Lisans programı hazırlanmış ve Üniversitemize sunulmuştur. Bu program uygulamaya konduğunda, temiz-tükenmez enerjilerde Üniversitemizdeki araştırma çalışmalarının çoğalacağına, aynı zamanda temiz-tükenmez enerjilerde çalışacak insan gücüne katkıda bulunulacağına inanılmaktadır.

·        Güneş Evi ve Bahçesindeki olanaklarla bir Doktora, üç Yüksek Mühendislik tezlerinin deneysel çalışmaları yaptırılmıştır. Bugün de bir  Doktora tezinin deneysel çalışmaları yürütülmektedir.

 Yukarıda özetle belirtilen çalışmalarla ilgili ve benzer konularda çeşitli bilimsel makaleler yayınlanmış, yurtiçi ve yurtdışında çeşitli kongrelere bildiriler sunulmuştur.

AMAÇ l YÖNETİM KURULU ÜYELERİ l YETAM YÖNETMELİĞİ l ETKİNLİKLER